Η οδός Κύπρου, από την περιοχή Σιάουλο & τη Δημοτική Αγορά, έως την παλιά Εβραϊκή συνοικία (ΜΕΡΟΣ Β)
Η οδός Κύπρου, από την περιοχή Σιάουλο & τη Δημοτική Αγορά, έως την παλιά Εβραϊκή συνοικία (ΜΕΡΟΣ Α)
Συνεχίζοντας τη διαδρομή μας στην οδό Κύπρου, απέναντι ακριβώς από τη Ρούσβλετ συναντάμε την οδό Ερμού. Πήρε το όνομά της από τον αρχαίο θεό Ερμή, ο οποίος μεταξύ πολλών άλλων ήταν και ο προστάτης του εμπορίου. Σε όλες τις μεγάλες πόλεις της χώρας μας η κεντρικότερη εμπορική οδός ονομάζεται Ερμού. Η εμπορική κίνηση σ΄αυτό το σημείο της πόλης ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα. Χαρακτηριστική είναι η επιγραφή που συναντάμε σήμερα στην μαρκίζα του δευτέρου κατά σειρά καταστήματος, από την αριστερή γωνία, το κοσμηματοπωλείο Σάπκα, "από το 1895". Πριν την απελευθέρωση της Λάρισας από τους Οθωμανούς, στο συγκεκριμένο σημείο, όπως αναφέρει ο Θεοδ. Παλιούγκας, υπήρχε μια μεγάλη είσοδος η οποία οδηγούσε σε χαμάμ (δημόσια λουτρά). Το χαμάμ αυτό ήταν για αποκλειστική χρήση των Οθωμανίδων γυναικών (χανούμισσες), εν αντιθέσει με το χαμάμ της Βενιζέλου, το οποίο εξυπηρετούσε αποκλειστικά μόνον Οθωμανούς άνδρες. Το γυναικείο χαμάμ εκτεινόταν μέχρι την οδό Πανός.
Αρκετά τα καταστήματα, πολλοί οι ενοικιαστές και τα επαγγέλματα που στεγάστηκαν σ΄ αυτό το δρόμο όπως και στη Στοά Κουτσίνα που βρισκόταν πριν την διασταύρωση με Βενιζέλου και ήταν διαμπερής. Η Στοά δημιουργήθηκε το 1923 περίπου, από τους αδελφούς Νικόλαο και Ανδρέα Κουτσίνα, αγοράζοντας αρχικά το χάνι Χρυσοχόου, που στεγαζόταν στο συγκεκριμένο σημείο επί της Ερμού και στη συνέχεια διάφορα παλιά κτήρια που υπήρχαν σ΄εκείνο το σημείο, τα οποία εν συνεχεία κατεδαφίσθηκαν για να δημιουργηθούν τα καταστήματα που αποτέλεσαν την Στοά Κουτσίνα. Η στοά από δυσμάς οδηγούσε στην οδό Πανός. Και από τις δυο εισόδους της στοάς υπήρχαν μεταλλικές πόρτες οι οποίες κλείδωναν το βράδυ, μετά τη λήξη του ωραρίου λειτουργίας των καταστημάτων, από τον μόνιμο νυχτοφύλακα του χώρου, για τον οποίον είχε προβλεφθεί και χώρος κατοικίας.
Στις αρχές της επόμενης χρονιάς, στις 22 Φεβρουαρίου 1924, συνέβη ένα πρωτόγνωρο για τα χρονικά της πόλης περιστατικό. «Μια πρωτοφανής διάρρηξις – Δύο χρυσοχοεία εις την διάθεσιν των κλεπτών» όπως ανέφερε στη στήλη «ΛΑΡΙΣΙΝΑ», ο ανταποκριτής της Βολιώτικης εφημερίδας «Θεσσαλία». Και συνεχίζει την ανταπόκρισή του αναφέροντας τα ακόλουθα: «Δύο από τας σπανίας και σχεδόν πρωτοφανείς διαρρήξεις λαβούσαι χώραν χθες το εσπέρας εις την πόλιν μας ανεστάτωσαν ολόκληρον τον εμπορικόν και επαγγελματικόν κόσμον. Άγνωστος σπείρα τριβν, τεσσάρων, ή και πλέον διαρρηκτών, μεταχειρισθείσα όλα τα μέσα της διαρρήξεως διέρρηξε χθες την νύχτα τα χρυσοχοεία Β. Δαλθανάση και Σωτ. Λαγού κείμενα εις την κεντρικωτάτην οδός Ερμού. Οι κλέπται αφήρεσαν άπαντα τα εν αυτοίς χρυσά και αργυρά αντικείμενα ξεγυμνώσαντες τελείως τα δύο ταύτα καταστήματα. Η αξία των κλαπέντων ανέρχεται εις εκατόν έως εκατόν πενήντα χιλιάδων δραχμών. Οι διαρρήκται φαίνεται, ότι εξετέλεσαν το έργον των εν πλήρει ανέσει μεταχειρισθέντες σιδηρούς λοστούς και άλλα σιδηρά ελάσματα, καθόσον αμφότεραι αι θύραι των καταστημάτων ήσαν σιδηραί. Ούτοι διέρρηξαν πρώτον εν ξυλουργείον κείμενον εις θέσιν “Καζαντζίδικα” οπόθεν επρομηθεύθησαν τα σχετικά εργαλεία εκείθεν ωδηγήθηκαν εις την αυλήν των άνω καταστημάτων των οποίων διέρρηξαν τας οπίσθιας θύρας. Φαίνεται πολύ περίεργον πως ο φυλάττων εις την άνω οδόν σκοπός χωροφύλαξ ως και ο νυκτοφύλακας της οδού δεν αντελήφθησαν ούτε τον ελάχιστον κρότον.»
Όταν έγινε γνωστή η διάρρηξη στην πόλη πολλοί έσπευσαν στην οδό Ερμού για να μάθουν από πρώτο χέρι τα γεγονότα. Οι συγκεντρωμένοι, αναστατωμένοι από το πρωτοφανές περιστατικό, έριξαν την ιδέα να διοργανώσουν συλλαλητήριο διαμαρτυρίας, για την κατάσταση της δημόσιας ασφαλείας και να συστήσουν επιτροπή η οποία θα επισκεφθεί το Νομάρχη. Πράγματι. η επιτροπή που επισκέφθηκε το Νομάρχη πληροφορήθηκε ότι είχε ήδη ενεργήσει, με το άκουσμα του συμβάντος τηλεγράφησε προς το Υπουργείο Εσωτερικών απ΄ όπου ζητούσε άμεση αντικατάσταση των υπαίτιων αστυνομικών οργάνων, ενίσχυση της χωροφυλακής, ενώ απαίτησε από τον Διευθυντή της Αστυνομίας να λάβει όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα για την αποκάλυψη των δραστών. Την ίδια ημέρα ο Εμπορικός Σύλλογος, μετά από έκτακτη συνεδρίαση, αποφάσισε να στείλει τηλεγραφήματα διαμαρτυρίας στους βουλευτές του νομού και στο Υπουργείο, να συγκροτήσει σώμα πολιτοφυλακής για την ασφάλεια των καταστημάτων και να επικηρύξει τους δράστες με το ποσό των 2.000 δραχμών. Από την ειδησεογραφία της εποχής δεν αναφέρεται κάποια σύλληψη ή πληροφορία σχετικά με τους διαρρήκτες.
Οδός Ερμού με Μακεδονίας. Χρονολογία: τέλη Απριλίου 1941. Αρχείο Βύρωνα Μήτου. Από το λεύκωμα «Η ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗ ΛΑΡΙΣΑ. Κατοχή – Απελευθέρωση 1941-1944» του Δήμου Λαρισαίων.
Η φωτογραφία απεικονίζει την οδό Ερμού κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής. Η λήψη της είναι από την οδό Μακεδονίας (σημερινή Βενιζέλου). Το πρώτο κατάστημα που συναντάμε, στα δεξιά μας, ήταν το χρυσοχοείο του Σωτ. Λαγού. Στη συνέχεια, το γκρεμισμένο κατάστημα, στη γωνία Ερμού και Στοάς Κουτσίνα, ήταν το κατάστημα υφασμάτων των αδελφών Κουτσίνα, ενώ δίπλα του ακριβώς βλέπουμε την μεταλλική πόρτα που κλείδωνε το βράδυ, από το νυχτοφύλακα, για να ασφαλίζει ο χώρος. Όπως θυμάται ο παλιός έμπορος κ. Ευάγγελος Βοζαλής: «Μετά τον πόλεμο στο κατάστημα Κουτσίνα στεγάστηκαν τα γραφεία της “Ούντρα” ( UNRRA -United Nations Relief and Rehabilitation Administration) και των αεροπορικών γραμμών της ΤΑΕ ( ο πρόδρομος της “Ολυμπιακής Αεροπορίας”). Επίσης, στο ίδιο σημείο, αργότερα στεγάστηκε το κατάστημα “Εμπορική Ένωση”. Σήμερα, στο ίδιο σημείο είναι το πολυώροφο εμπορικό “Μισδραχής”».
Οδός Ερμού, παραμονή Πρωτοχρονιάς. Χρονολογία: 31 Δεκεμβρίου 1949. Συλλογή Ευάγγελου Βοζαλή, αρχείο Φωτοθήκης Λάρισας.
Η παραμονή Πρωτοχρονιάς, στην οδό Ερμού, αποτελούσε τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια γιορτή με χαρτοπόλεμο, κεράσματα κ.α. λίγες ώρες πριν κλείσουν τα καταστήματα. Όπως μας εξιστόρησε ο κ. Ευαγ. Βοζαλής την ημέρα εκείνη έβγαζαν πάγκους με εμπορεύματα στο πεζοδρόμιο οι εμποροϋπάλληλοι και, κατά παράδοση, τα έσοδα μοιράζονταν στους υπαλλήλους και όχι στους ιδιοκτήτες των καταστημάτων απ΄ όπου προέρχονταν τα εμπορεύματα. Άτυπα σαν επιπλέον δώρο. Ένα έθιμο που ατόνησε τις τελευταίες δεκαετίες, παρά τις προσπάθειες του Εμπορικού Συλλόγου, προ τριετίας περιπου, να το επαναφέρει.
Για όσους αναζητούν επιπλέον πληροφορίες για την οδό Ερμού και τη στοά Κουτσίνα θα τους προέτρεπα να ανατρέξουν στα λεπτομερέστατα άρθρα, που έχει δημοσιεύσει στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ο αγαπητός φίλος και συνοδοιπόρος στη Φωτοθήκη Λάρισας κ. Νικόλαος Παπαθεοδώρου. Σ΄αυτά αναφέρονται ονόματα, επαγγέλματα και περιόδους δραστηριοποίησης, εμπόρων και καταστημάτων.
Οδός Κύπρου με Πανός. Χρονολογία: τέλος της δεκαετίας του 1950. Από το βιβλίο «ΛΑΡΙΣΑ» των ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΥ – ΒΟΥΤΣΙΛΑ
Πρόκειται για πομπή κατά τη λιτάνευση της εικόνας του πολιούχου της πόλης Αγίου Αχιλλίου ανήμερα της εορτής του. Πλήθος κόσμου είναι συγκεντρωμένο αριστερά και δεξιά του δρόμου ενώ η τελετή γίνεται με κάθε επισημότητα. Η λήψη της φωτογραφίας είναι από την βορειοδυτική πλευρά της οδού Πανός.
Το ζαχαροπλαστείο Ολύμπιον του Δ. Γκονταρούλη, φωτογραφία της δεκαετίας 1960. Ιστοσελίδα Δήμου Λαρισαίων.
Η Διεύθυνσις Δήμος Γκουνταρούλης.
Το ζαχαροπλαστείο “πολυτελείας” για την εποχή του ΄60 & του΄70, αποτελούσε σημείο συνάντησης για πολλούς Λαρισαίους και Λαρισαίες. Όπως μου μετέφερε η μητέρα μου, χαρακτηριστική ήταν η φράση ενός από τους σερβιτόρους του ζαχαροπλαστείου, «οι πρωινοί να φεύγουν!», αναφερόταν προφανώς σ΄ αυτούς που έπιαναν τα προνομιούχα τραπέζια της πρόσοψης με τις ώρες!
Το «ΟΛΥΜΠΙΟΝ» αποτελούσε αγαπημένο στέκι και του Μ. Καραγάτση. Όπως αναφέρει ο Εμμ. Γ. Καραμανώλης στη «Θεσσαλική Εστία»:
«Τρεις μέρες πριν πεθάνει ο Μ. Καραγάτσης καθόταν ένα βράδυ, ώρα 11-12 στο “ΟΛΥΜΠΙΟ” Λαρίσης. Σαν να ήθελε να αποχαιρετήση τον τόπο του. Οι θαμώνες του ζαχαροπλαστείου είχαν φύγει σχεδόν όλοι. Πέρασα από το συνηθισμένο στέκι όλων των Λαρισαίων. Καθόταν σκεπτικός και με το βλέμμα του ψηλά, σαν κάτι να συνελάμβανε ή τακτοποιούσε στο μυαλό του.
Τον πλησίασα με θάρρος και ζήτησα συγγνώμην που του διέκοπτα τις σκέψεις του. Φαίνεται ότι ήθελε με κάποιον να εποικοινωνήση εκείνη την ώρα. Του θύμησα την πρώτη μου επικοινωνία μαζί του στις εκλογές και πιάσαμε συζήτηση για τα βιβλία του, που είχα διαβάση. “Τώρα, μου είπε, έχω να τελειώσω ένα μεγάλο μου έργο και μετά έχω τάμα να γράψω, να υμνήσω αυτόν τον απέραντο κάμπο. Ξεκίνησα με τον Λιάπκιν απ΄τη Γεωργική Σχολή. Θέλω να γράψω για την μεγαλοσύνη του κάμπου. Έχει κι αυτός τα μυστικά και τους καϋμούς του, ακόμα κι αυτό που είπες, για τα έργα μου, πάθος για τη ζωή”. Ως γνωστόν έγραφε τότε, γιατί αυτό άφησε ημιτελές, το βιβλίο “Το Δέκα”. Ένα δυνατό έργο, ένα είδος “Αθλίων”. Δυστυχώς δεν πρόλαβε να υμνήση τον Θεσσαλικό κάμπο. Φτάνει που το ήθελε και ευτύχημα που το είπε λίγες ημέρες πριν πεθάνει (πέθανε 14 Σεπτεμβρίου 1960), σε μένα, μέσα στην καρδιά της Θεσσαλίας, την Λάρισα». [10]
Κατάστημα Νικ. Πράττου. Γωνία Πανός-Κύπρου.1933. Πανλαρισαϊκόν Φωτο Κ. Ρούμσον. Συλλογή Άννας Σερέτη-Πράττου, αρχείο Φωτοθήκης Λάρισας.
Το κατάστημα Νικ. Πράττου στεγαζόταν στη δεξιά γωνία των οδών Κύπρου & Πανός. Στην πρόσοψη διακρίνεται η μεγάλη ταμπέλα-διαφήμιση της μακαρονοποιίας «ΝΤΕΒΕΤΑ – Γ.Ι. ΣΚΑΡΙΜΒΑ από τα ανώτερα Θεσσαλικά Σιμιγδάλια», από τον Βόλο, ενώ στις δυο εισόδους του καταστήματος υπάρχουν δυο μικρότερες διαφημιστικές πινακίδες των εταιρειών «ΒΛΑΧΑΣ» αριστερά και «ΝΟΥΝΟΥ» δεξιά. Στη δεξιά άκρη της φωτογραφίας, στην τρίτη καμάρα, επί της οδού Αλεξάνδρας, διακρίνουμε την επιγραφή από το «Καπνοπωλείον Βακάλη».
Καταστήματα στην οδό Πανός με εμφανή τα σημάδια του σεισμού και των βομβαρδισμών. Η λήψη είναι από την οδό Φιλελλήνων, στο βάθος το Ξενοδοχείο ΟΛΥΜΠΙΟΝ . Χρονολογία: τέλη Απριλίου 1941. Αρχείο Φωτοθήκης Λάρισας.
Πρώτες ημέρες Γερμανικής κατοχής και η πόλη μετράει τις πληγές της μετά τον σεισμό της 1ης Μαρτίου και τον διαρκή βομβαρδισμό Ιταλών και Γερμανών από τις 2 Μαρτίου έως και την παραμονή της εισόδου των Γερμανών στην πόλη.
Οδός Πανός. Έξω από το κρεοπωλείο ιδιοκτησίας Αδάμου Κωνσταντίνου(στη μέση με το μουστάκι) δεξιά του ο Λευτέρης Βατάκος υπάλληλος του μαζί με δυο γείτονες καταστηματάρχες. Χρονολογία: 1946~48. Αρχείο οικογ. Κωνσταντίνου.
Από τα πρώτα κρεοπωλεία της Πανός ήταν του Αδάμου Κωνσταντίνου, το οποίο έγινε ευρέως γνωστό ως Ψητοπωλείο «Αδάμος». Φέτος συμπληρώνει εννιά δεκαετίες λειτουργίας. Ξεκίνησε το 1930, από τον Αδάμο Κωνσταντίνου, αρχικά ως κρεοπωλείο, έως το 1936 και στη συνέχεια ως ψητοπωλείο με την επωνυμία «Μικρή Φωλιά», προσφέροντας στην πολυπληθή πελατεία του εκλεκτά εδέσματα που ο ίδιος, ως δεινός κυνηγός και σκοπευτής, είχε κυνηγήσει.
Τον Οκτώβριο του 1940 πολέμησε στο Αλβανικό μέτωπο όπου τραυματίστηκε βαρύτατα από θραύσματα οβίδας. Μεταφέρθηκε στην Αθήνα όπου και παρέμεινε νοσηλευόμενος μέχρι το τέλος του 1941. Στις αρχές του 1942 επέστρεψε στη Λάρισα. Φύσει ασυμβίβαστος δεν καταδέχθηκε να λάβει την άδεια περιπτέρου που του είχε προσφέρει η Πολιτεία ως ανάπηρο πολέμου. Μετά το 1955 το ψητοπωλείο έλαβε την επωνυμία «Αδάμος» ενώ το 1969 μεταστεγάστηκε στη σημερινή του θέση (Πανός 9). Ο Αδάμος Κωνσταντίνου απεβίωσε στη Λάρισα το 1977. Την διεύθυνση του ψητοπωλείου ανέλαβαν τότε τα δύο του παιδιά: ο Ιάσονας και ο Απόστολος. Μετά τον θάνατο του πρώτου (2009) και την συνταξιοδότηση του δεύτερου (2010), τα ηνία της επιχείρησης ανέλαβαν τα δύο παιδιά του Ιάσονα: ο Ιωάννης και ο Αδάμος. [7]
Οδός Πανός 9. Ταβέρνα-Τρόφιμα-Αποκιακά Δημ. & Κων. Μπαρμπούτη. Χρονολογία: Απόκριες αρχές της δεκαετίας του 1950. Από το αρχείο του αγαπητού φίλου και μέλους της Φωτοθήκης Λάρισας κ. Σπύρου Μπαρμπούτη.
Από τα παλαιότερα καταστήματα της οδού Πανός ήταν το παντοπωλείο των Αφών Μπαρμπούτη. Για τον Δημήτριο ή Μήτσο Μπαρμπούτη αναφερθήκαμε σε προηγούμενο δημοσίευμα [8] για το κέντρο «Υδραγωγείο» που λειτούργησε το 1946 στο χώρο του ΟΥΗΛ (σημερινής ΔΕΥΑΛ).
Το 1948 τον βρίσκει συνεταίρο με τον αδελφό του Κωνσταντίνο σε μεγάλο ισόγειο κτίσμα της οδού Πανός όπου άνοιξαν παντοπωλείο και ταβέρνα. Το παντοπωλείο βρισκόταν στο τμήμα του καταστήματος που έβλεπε προ της οδό Πανός, ενώ η ταβέρνα είχε καταλάβει το πίσω μέρος, το οποίο έφθανε σχεδόν μέχρι την οδό Φιλελλήνων. Μάγειρας στην ταβέρνα ήταν αρχικά ο Ιωάννης Τσιάνος, πατέρας του γνωστού μας ηθοποιού και σκηνοθέτη Κώστα Τσιάνου. Το παντοπωλείο πέρασε τα χέρια του γιου του Μήτσου στον Τάκη Μπαρμπούτη και διατηρήθηκε μέχρι και την συνταξιοδότησή του στα τέλη του 2010 περίπου οπότε και έκλεισε οριστικά. [9]
Στην τόσο πολυκύμαντη ζωή του ο Μήτσος Μπαρμπούτης δεν προσέφερε μόνο εκλεκτό οινόπνευμα, αλλά και πιπεράτο πνεύμα στους πελάτες του. Και ήταν πολλοί εκείνοι που έγιναν τακτικοί θαμώνες σε όλες τις ταβέρνες που είχε κατά καιρούς, μόνον και μόνον για να απολαύσουν το πηγαίο χιούμορ του.
Όπως αναφέρει ο Κων/νος Περραιβός στην εφημερίδα ΛΑΡΙΣΑ, στις 18 Ιανουαρίου 1971:
«Ένα βράδυ στην ταβέρνα του και μέσα σε ένα από τα «ιδιαίτερα» γευμάτιζαν οι μακαρίτες Κώστας Σούρλας, Σωκράτης Ναός και Τάκης Ζαϊμης. Είχαν ένα λαγό, που τους τον είχε μαγειρέψει ο Μπαρμπούτης. Καθυστερημένος έφθασε και ο Τάκης Χατζημπύρος, στον οποίο ο Μπαρμπούτης πήγε δήθεν να φράξει τον δρόμο.
-Απαγορεύεται η είσοδος, του είπε. Ο Τάκης κάνοντας κι αυτός δήθεν τον θυμωμένο, τον χτύπησε ελαφρά στο πόδι. Ο Μήτσος έκανε πως πόνεσε και όταν ο Τάκης πήγε με τους άλλους στο «ιδιαίτερο», αυτός ανέβασε τα παντελόνια και έβαψε το δέρμα του με αίμα που είχε πέσει από σφαγμένα αρνιά σε ένα ταψί. Έτσι εμφανίσθηκε στην συνεστίαση και δείχνοντας τα αίματα στον Χατζημπύρο του παρατήρησε:
-Δεν είναι αστεία αυτά που κάνεις. Κοιτάτε τι έπαθα με την κλωτσιά που μου έδωσε στο καλάμι.
Ο Σωκράτης Ναός το πίστεψε ότι πράγματι τον είχε τραυματίσει και του σύστησε να πάει σε ένα φαρμακείο να του απολυμάνουν το τραύμα για να μην πάθει μόλυνση. Παρασύρθηκαν και οι άλλοι, επηρεάσθηκε και ο Χατζημπύρος και του συνέστησαν να τρέξει σε φαρμακείο. Έψαξαν σε μια τοπική εφημερίδα και είδαν ότι διανυκτέρευε το φαρμακείο του Καραθάνου.
-Τρέξε, του είπαν.
-Σάμπως μπορώ να περπατήσω;
-Πάρε ένα αμάξι και τράβα.
-Να πληρώσω και αμάξι;
-Όχι, θα το πληρώσω εγώ, είπε ο Χατζημπύρος.
-Τότε έλα να πάμε μαζί.
Φώναξαν και ήλθε το αμάξι, ανέβηκαν οι δυο τους και πήγαν στο παλιό φαρμακείο του Καραθάνου, όπου ο Μπαρμπούτης πέρασε στο εργαστήριο. Εκεί αποκάλυψε τη φάρσα του και παρακάλεσε τον βοηθό να του ανοίξει την πλαϊνή πόρτα να φύγει. Αυτό και έγινε. Μόλις ξεπόρτισε το έβαλε στα πόδια, γύρισε στην ταβέρνα και τους περιέγραψε τη φάρσα του. Σε λίγο επέστρεψε και ο Τάκης φυσώντας και ξεφυσώντας από τον θυμό του.
-Σου την έσκασε ο Αγραφιώτης, του φώναξε ο Ζαΐμης. Και σ’ άλλα με υγεία!»`»
Οδός Πανός, Εστιατόριο «ΟΜΟΝΟΙΑ». Χρονολογία: 1957. Από το Ολλανδικό Φωτογραφικό Μουσείο.
Απέναντι από τον «Μπαρμπούτη και τον «Αδάμο» τη δεκαετία του ’50 υπήρχε το εστιατόριο «ΟΜΟΝΟΙΑ». Ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1952 περίπου. Ιδιοκτήτης του ήταν ο Θωμάς Γραβάνης πατέρας του συνοδοιπόρου στη Φωτοθήκη Λάρισας Γιώργου Γραβάνη. Το εστιατόριο λειτούργησε υπό τη διεύθυνση του Θωμά Γραβάνη μέχρι το 1956. Στο ενδιάμεσο είχε βάλει συνεταίρο του τον δεύτερο ξάδελφό του Δούκα Γραβάνη, ο οποίος ανέλαβε την επιχείρηση μετά την αποχώρηση του. Η επιχείρηση πρέπει να λειτούργησε σαν “ΟΜΟΝΟΙΑ” μέχρι το 1962. Μετά, λειτούργησε με άλλη επωνυμία, πάλι σαν εστιατόριο.
Όπως μου διηγήθηκε ο Γιώργος Γραβάνης, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του εστιατορίου από τον πατέρα του, θυμάται σαν παιδάκι, τις παρέες και φιλίες που αισθανόταν ότι υπήρχαν ανάμεσα στους ιδιοκτήτες των γειτονικών επιχειρήσεων, όπως του «Αδάμου», του Γιώργου Αγραφιώτη με το κατάστημα ποτών και του αδελφούς Μήτσο και Γιώργο Μπαρμπούτη που είχαν την γνωστή ταβέρνα – οινοπωλείο, λίγο πιο κάτω. Ειδικότερα θυμάται τις πλάκες που εξιστορούσε ο πατέρας του, που έκανε ο Μήτσος Μπαρμπούτης που ήταν φοβερά ευφάνταστες.
Στο εστιατόριο σύχναζαν ,κατά κύριο λόγο, πολλοί συγχωριανοί του πατέρα του, από τον Άγιο Γεώργιο Καρδίτσας.
Πανός 13, Ποτοπωλείον «ΑΓΡΑΦΙΩΤΗΣ». Χρονολογία: 1989. Αρχείο οικογ. Αγραφιώτη.
Το κατάστημα ξεκίνησε τη λειτουργία του, στην οδό Πανός, το 1960 από τους Αδερφούς Αγραφιώτη. Ως επιχείρηση προϋπήρχε, από το 1950, στο Τσούγκαρι.
Την 5η Σεπτεμβρίου 1960 περιήλθε στην κατοχή του Γεώργιου και του Ιωάννη Αγραφιώτη από τον προηγούμενο ιδιοκτήτη Κουτσίνα. Παλαιότερα στο ίδιο σημείο βρισκόταν το εστιατόριο Ρούμελη των αδερφών Ευάγγελου και Χρήστου Καλογιάννη. Από το 1960 η επιχείρηση δραστηριοποιήθηκε στην πώληση και παραγωγή κρασιών και τσίπουρων, λόγω και της καταγωγής των ιδιοκτητών από τον Τύρναβο. Στο υπόγειο του καταστήματος λειτουργούσε εμφιαλωτήριο κρασιών, ηδύποτων και λικέρ, και κυρίως βερμούτ. Τα αποστακτήρια βρισκόταν στην πατρική οικία στον Τύρναβο, καθώς και τα πατητήρια στέμφυλων.
Ακολουθώντας το ρεύμα της εποχής με τα ξενόφερτα ποτά, και την αλλαγή της νυχτερινής ζωής στην πόλη της Λάρισας, από το 1967, δραστηριοποιήθηκε στην εμπορία όλων των γνωστών Whiskey. Η μόδα του 1970 φέρνει μια καινούρια πρόκληση τα ηλεκτρόφωνα, τα γνωστά μας jukebox. Άμεσα γίνεται εισαγωγή από την Αμερική και εφοδιασμός σε μαγαζιά εστίασης, καφενεία, ταβέρνες σε όλο σχεδόν τον νομό. Το 1989 πλέον οι γιοι τους, Χρήστος του Γεωργίου Αγραφιώτης και Χρήστος του Ιωάννου Αγραφιώτης αναλαμβάνουν το κατάστημα κάνοντας εισαγωγή whiskey J&B και προμηθεύουν τις κάβες της εποχής. Το 2010 ανακαινίστηκε πλήρως και από τότε λειτουργεί, έως και σήμερα, παραδοσιακό Παντοπωλείο και κάβα ποτών, ιδιοκτησίας Χρήστου Γεωργίου Αγραφιώτη.
Το οδοιπορικό μας στην οδό Κύπρου συνεχίζεται…
Θωμάς Ζ. Κυριάκος
thomask.larissa@gmail.com
Μέλος της Φωτοθήκης Λάρισας
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
[8] «ΝΟΣΤΑΛΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΛΑΡΙΣΑ – Ο Πηνειός από τον Άγιο Αθανάσιο μέχρι τα Ταμπάκικα», του Θωμά Ζ. Κυριάκου, δημοσιεύτηκε στη Larisspress στις 5 Απριλίου 2020.
[9] «Ιχνηλατώντας την παλιά Λάρισα – ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΜΠΑΡΜΠΟΥΤΗ-B΄» του Νικ. Αθ. Παπαθεοδώρου, εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 26 Μαΐου 2019.
[10] Θεσσαλική Εστία, τόμος Δ΄, Σεπτ.-Δεκ. 1976, Νο 23-24.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου