Προσεχώς κατεδάφιση...

Στον τοίχο ένα χαρτί, ξεθωριασμένο, "Προσεχώς Κατεδάφιση" – με κόκκινα γραμμένο.

Ένα σπίτι σκυφτό, με παράθυρα βουβά, μαρτυράει ιστορίες που δεν θα πει ξανά.

Οι τοίχοι του σιωπηλοί, γεμάτοι ρωγμές, μα κρύβουν ψιθύρους, παιδικά γέλια, κραυγές. Ο χρόνος το έγδαρε, το άφησε μισό, μα μέσα του ακόμα, κάτι μένει ζωντανό.

Μια μάνα που έραβε στο φως του λυχνιού,
ένα βλέμμα στο τζάμι, την ώρα του σεισμού.
Στους τοίχους ταπετσαρίες ξεφτισμένες, χρώματα παλιά —
σκιές ανθρώπων που έφυγαν χωρίς αποχαιρετισμό.

Η παλιά μας γειτονιά – πλατεία, σοκάκια, όπου κρυβόμασταν σε κυνηγητά και στα σκοτάδια. 

Και τώρα; Μπουλντόζες. Σιδερένιοι θόρυβοι, εντολές και σχέδια.
Κανείς δεν ρωτάει τι θα πει η σκόνη, όταν πέφτουν τα όνειρα πάνω στο χώμα, μόνη. Κι όμως, το χώμα εκείνο μυρίζει ακόμα παιδικότητα, παρά τις μπουλντόζες, τα πλάνα, την “ανάπλαση” και τη νεότητα.  

Μα η μνήμη ανθίζει, ακόμα και στα χαλάσματα, στους αρμούς, στα μάρμαρα, στις στάχτες και στα κλάματα. Γιατί κάθε γκρέμισμα, προμηνύει αρχή — ένα τέλος που ψιθυρίζει: "μη με ξεχάσεις εσύ."

Φωτογραφίζουμε, αποτυπώνουμε σπίτια, γειτονιές, δρόμους, μεταβολές στο χρόνο.

Άνθρωποι φεύγουν και μαζί μ' αυτούς, λες και είναι γραφτό, φεύγουν και τα σπίτια που ονειρεύτηκαν, δημιούργησαν με κόπους και θυσίες. Σπίτια που στέγασαν όνειρα, επιθυμίες, μεγάλωσαν παιδιά και εγγόνια.

Κι όπως ο άνθρωπος, σαν φθαρτό δημιούργημα, αποχαιρετά αυτόν τον κόσμο, κάπως έτσι φεύγουν και τα σπίτια.

Αφήνοντας πίσω τους αρχικά ένα σύννεφο σκόνης και με το πέρασμα του χρόνου μια θολή ανάμνηση της ύπαρξης τους, στους εναπομείναντες γείτονές τους. Μελαγχολώ κάθε φορά που αντικρίζω μια ταμπέλα εργολάβου αναρτημένη στην πρόσοψη μιας παλιάς κατοικίας.

Ίσως φταίει η ηλικία μου. Ίσως φταίει η υπερβολική επιθυμία αλλαγής σ' αυτήν την πόλη, διαγράφοντας ότι παλιό θυμίζει τις ρίζες της και προσπαθεί να διατηρήσει άσβεστη την ιστορική της μνήμη σε πείσμα του χρόνου...

«Δε θα καταλάβω ποτέ γιατί η αρχιτεκτονική θεωρείται ο φτωχός συγγενής της ζωγραφικής και του κινηματογράφου. Δεν έχουμε δοθεί ποτέ ολοκληρωτικά στη σχέση μας με την αρχιτεκτονική. Ένα κτίριο, σε αντίθεση με έναν καμβά ή ένα DVD, είναι ένα τεράστιο έργο τέχνης με πολλές διαφορετικές χρήσεις. Βλέπουμε ταινίες μέσα σε κτίρια. Κοιτάμε πίνακες στους τοίχους τους. Προσευχόμαστε σε καθεδρικούς ναούς. Ζούμε σε χώρους που αποκαλούμε σπίτια. Το σπίτι μάς δίνει πίστη στην ιδέα μιας καλής, γεμάτης ζωής. Όταν γκρεμίζουμε ένα κτίριο, διαγράφουμε όσα είχε να διδάξει για το μέλλον. Αν το σκεφτούμε έτσι, θα αρχίσουμε να κατανοούμε τον συναισθηματικό αντίκτυπο που έχει η σπατάλη της ενέργειας και των πόρων που χρησιμοποιήθηκαν για να το χτίσουμε αρχικά». 

Diane Keaton (1946-2025) ηθοποιός

Άραγε τι ορίζουμε ως αναμνήσεις;

Την αποτύπωση της νιότης μας;
Τη μυρωδιά του σπιτιού μας;
Τα κάδρα στον τοίχο του σαλονιού;
Τον πρωινό καφέ στην κουζίνα με την μάνα;
Το κυνηγητό των μικρών παιδιών γύρω απ'το τραπέζι;
Τον δίσκο με τα λικέρ πάνω στην σερβάντα;
Τον πατέρα όταν επιστρέφει στο σπίτι;
Το παιδικό μας δωμάτιο;
Κι όταν γκρεμιστεί το σπίτι μας; Πού πάνε όλα αυτά...;

Δεν είναι απλώς μια κατεδάφιση. Είναι κάτι βαθύτερο: μια σβησμένη ανάμνηση, ένα "θυμάσαι τότε;" που δε θα ειπωθεί ποτέ

Προσεχώς Κατεδάφιση λοιπόν – όχι με οργή, αλλά με θλίψη και συνείδηση. Για να την κρατήσουμε στο νου μας, να μην αφήσουμε την πόλη να γίνει ένας απλός πίνακας με απολιθώματα, με εικόνες, μνήμες, αλλά με το βλέμμα στραμμένο στη συνέχεια της Λάρισας, εκείνης την πόλης που νοσταλγείς και παλεύεις να ζωντανέψει.

Θωμάς Ζ. Κυριάκος

https://astikoi-peripatoi-sti-larissa.blogspot.com/

Πολ. Μηχανικός Τ.Ε.

Μέλος της Φωτοθήκης Λάρισας

thomask.larissa@gmail.com